System opłat drogowych w Szwajcarii – Wstęp

Szwajcaria, jako kraj niebędący członkiem Unii Europejskiej, od lat prowadzi autonomiczną politykę transportową. Jakość alpejskich dróg jest legendarna, ale ich utrzymanie kosztuje miliardy franków rocznie. W przeciwieństwie do sąsiedniej Austrii czy Włoch, gdzie systemy opłat są oparte na przejechanych odcinkach lub winietach krótkoterminowych, Szwajcaria w 2026 roku nadal utrzymuje swój unikalny model ryczałtowy.

Dla polskiego kierowcy system ten może wydawać się z jednej strony prosty (jedna opłata na rok), a z drugiej niesprawiedliwy (brak winiet 10-dniowych dla turystów). W 2026 roku system ten jest jednak bardziej elastyczny dzięki pełnemu wdrożeniu i popularyzacji winiety elektronicznej, która funkcjonuje równolegle z tradycyjną naklejką.

1. Co zmieniło się w 2026 roku?

Rok 2026 przynosi stabilizację po rewolucyjnych zmianach z lat ubiegłych (wprowadzenie e-winiety). Niemniej jednak, kierowcy muszą być świadomi kilku kluczowych aspektów, które ewoluowały:

Warto również odnotować, że w 2026 roku szwajcarska administracja celna (BAZG) zintensyfikowała kampanie informacyjne na temat "podwójnego winietowania". Dotyczy to sytuacji, w której kierowca ciągnie przyczepę – wciąż wielu turystów zapomina, że przyczepa w Szwajcarii wymaga osobnej winiety.

2. Cena winiety i okres ważności

Szwajcaria słynie z wysokich cen, ale w kontekście opłat drogowych jest wyjątkiem. Winieta roczna jest relatywnie tania w porównaniu do kosztów autostrad we Francji czy Włoszech, pod warunkiem, że mieszkamy tam na stałe. Dla turysty jednorazowego jest to jednak spory wydatek.

Ile kosztuje winieta w 2026 roku?

Cena jest ustawowa i wynosi:

Jeśli kupujesz winietę w Polsce (np. w PZM) lub na stacjach benzynowych w Niemczech przed granicą, cena będzie przeliczona na walutę lokalną (PLN lub EUR) po kursie, który zazwyczaj jest mało korzystny dla kierowcy. Rekomendacja na 2026 rok: Kupuj e-winietę oficjalnym kanałem online i płać kartą walutową lub Revolutem, aby uniknąć prowizji pośredników.

W przeliczeniu na złotówki (przyjmując kurs ok. 4.60 PLN za 1 CHF), koszt to około 185-190 PLN. U pośredników cena może sięgać nawet 230 PLN.

Okres ważności – pułapka "14 miesięcy"

Termin "winieta roczna" jest mylący, ponieważ w praktyce winieta szwajcarska jest ważna przez 14 miesięcy. Zasada ta obowiązuje zarówno dla wersji naklejanej, jak i elektronicznej.

Winieta 2026 jest ważna od:
1 grudnia 2025 roku
do:
31 stycznia 2027 roku.

3. E-winieta: Jak działa i jak kupić?

Wprowadzona w 2023 roku e-winieta stała się w 2026 roku preferowaną formą opłaty dla większości turystów. Jej główną zaletą jest brak konieczności skrobania szyby po zakończeniu ważności oraz elastyczność w przypadku zmiany pojazdu (w specyficznych sytuacjach).

Kluczowe zalety e-winiety:

• Powiązanie z numerem rejestracyjnym: E-winieta jest przypisana do "blach", a nie do fizycznego pojazdu. To ogromna różnica dla posiadaczy tablic wymiennych (popularnych w Szwajcarii), ale dla polskiego kierowcy oznacza to przede wszystkim brak problemów przy wymianie pękniętej szyby czołowej. Przy winiecie tradycyjnej trzeba było walczyć o zwrot kosztów lub naklejać nową.
• Zakup w dowolnym momencie: Możesz ją kupić smartfonem 5 minut przed przekroczeniem granicy.
• Brak śladów kleju: Estetyka i czystość szyby.

Gdzie kupić e-winietę?

Jedynym oficjalnym źródłem dystrybucji, gwarantującym cenę 40 CHF bez dodatkowych prowizji, jest portal szwajcarskiego urzędu celnego (BAZG). Adres to: www.e-vignette.ch (Via Portal).

W 2026 roku pojawiło się wiele stron "pośredników", które pozycjonują się wysoko w Google, doliczając opłaty serwisowe rzędu 10-15 EUR. Bądź czujny i sprawdzaj adres URL.

Czy e-winietę można przenieść na inne auto?

To częste pytanie. Jeśli sprzedajesz samochód i kupujesz nowy, ale zachowujesz te same tablice rejestracyjne (co w Polsce jest możliwe), e-winieta "przechodzi" na nowe auto automatycznie, ponieważ jest w systemie pod numerem rejestracyjnym. Jeśli jednak zmieniasz numery – musisz kupić nową winietę.

4. Winieta tradycyjna (naklejka) – instrukcja i pułapki

Mimo cyfryzacji, tradycyjna naklejka wciąż ma się dobrze i można ją kupić na stacjach benzynowych, w urzędach pocztowych oraz na przejściach granicznych (choć na tych ostatnich coraz częściej celnicy kierują do terminali lub zakupu online).

Zasady montażu – rygorystyczne podejście policji

Szwajcarska policja jest wyczulona na "kombinatorów". Źle naklejona winieta jest traktowana tak samo, jak jej brak. Oto zasady, których musisz przestrzegać w 2026 roku:

1. Miejsce: Winieta musi być przyklejona na wewnętrznej stronie przedniej szyby. Dozwolone miejsca to: lewa krawędź szyby (od strony kierowcy) lub za lusterkiem wstecznym (w miejscu niewidocznym z zewnątrz, ale niezasłaniającym widoku kierowcy).
2. Trwałe połączenie: Winieta musi być przyklejona całą powierzchnią bezpośrednio do szyby. Używanie taśmy klejącej, folii adhezyjnej czy wsuwanie winiety za uszczelkę jest surowo zabronione i grozi mandatem oraz oskarżeniem o fałszerstwo.
3. Motocykle: W przypadku jednośladów winietę naklejamy na niewymienną, łatwo dostępną część (np. owiewka, rama). Nie wolno naklejać na kufry czy kask.

Nie naklejaj winiety na pasie przyciemniającym u góry szyby, jeśli utrudnia to jej widoczność z zewnątrz dla systemów kamer czy patroli.

5. Kto musi posiadać winietę?

Obowiązek posiadania winiety dotyczy wszystkich pojazdów silnikowych i przyczep o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) do 3,5 tony włącznie. Dotyczy to:

• Samochodów osobowych.
• Motocykli.
• Samochodów dostawczych (do 3,5t).
• Przyczep kempingowych i towarowych.

6. Pojazdy powyżej 3,5 tony i kampery (PSVA)

Jeśli Twój pojazd (np. duży kamper) przekracza DMC 3,5 tony, system winiet Cię nie dotyczy. Wchodzisz w system opłaty zryczałtowanej od pojazdów ciężkich, tzw. PSVA (Lump-sum heavy vehicle charge).

Kampery > 3.5t

W przypadku ciężkich kamperów opłata nie jest zależna od przejechanych kilometrów (jak w przypadku ciężarówek komercyjnych LSVA), ale jest to opłata ryczałtowa za dni pobytu w Szwajcarii. Opłatę uiszcza się za pomocą aplikacji "Via". Należy zadeklarować wjazd do kraju.

Dostępne są pakiety:

• 10 dowolnych dni w ciągu roku.
• Miesięczne.
• Roczne.

Brak tej opłaty jest surowo karany przy wyjeździe z kraju, a kontrole wagowe kamperów w Szwajcarii są w 2026 roku bardzo częste.

7. Dodatkowo płatne tunele i pociągi samochodowe

Winieta (lub e-winieta) uprawnia do poruszania się po całej sieci dróg krajowych (autostrady i drogi ekspresowe – oznaczone zielonymi znakami). Istnieją jednak wyjątki – prywatne tunele i przeprawy kolejowe, za które w 2026 roku trzeba zapłacić osobno.

Pamiętaj: Słynny Tunel św. Gotarda (Gotthard) oraz San Bernardino są bezpłatne (objęte winietą), ale często się korkują. W 2026 roku system inteligentnego zarządzania ruchem przed tunelem Gotthard może ograniczać wjazd (tzw. "bramkowanie"), co wydłuża czas oczekiwania.

8. Mandaty i kontrole w 2026 – ile zapłacisz?

Szwajcarzy nie uznają taryfy ulgowej. W 2026 roku kontrole winiet odbywają się na dwa sposoby:

1. Mobilne patrole: Policja i służby celne (BAZG) obserwują pojazdy na autostradach oraz na zjazdach i w strefach MOP (Rest Area).
2. Automatyczny system kamer: Systemy zainstalowane na głównych przejściach granicznych oraz mobilne urządzenia skanujące tablice rejestracyjne weryfikują posiadanie e-winiety w czasie rzeczywistym.

Wysokość mandatu

Kara za brak winiety jest bolesna. Składa się z dwóch elementów:

• Mandat karny: 200 CHF.
• Obowiązek wykupienia winiety: 40 CHF.

Razem: 240 CHF (ponad 1000 PLN). Opłatę należy uiścić natychmiast. Brak gotówki lub karty może skutkować zatrzymaniem pojazdu.

Równie surowo karane jest:

• Przeklejanie winiety z innego auta.
• Fałszowanie winiety.
• Naklejanie winiety w niedozwolonym miejscu.

9. Najczęściej zadawane pytania (FAQ)